Een nieuw repertoirestuk voor deCHORALE!

Een dirigent mag zijn koor uitzonderlijk al eens voor een uitdaging plaatsen.

De dirigent van deCHORALE mag nog net iets meer.

In zijn permanente zoektocht naar nieuw, grensverleggend, baan- en tongbrekend repertoire stootte Paul D. op “Clapping Music for two performers” van de Amerikaanse componist Steve Reich. Een stuk uit 1972, bijna half zo oud als zijn koor dus.

Reich is dodecafonist, minimalist, repetitivo, slow musician en actief met alles dat intellectueel en wiskundig tot iets muzikaal leidt.

Hij componeerde “Clapping music” als muziekstuk waar geen instrumenten bij nodig zijn buiten het menselijk lichaam. (Een lijfstuk! zou een niet nader genoemde flauwe plezante het typeren.)

Het stuk heeft dertien maten. Elke maat wordt twaalf keer herhaald. Uiteindelijk geeft dat 13 x 12 = 156 maten, een vermenigvuldiging die een mathematisch genie als Tanguy C. (TP13) zonder nadenken oplost. De eerste uitvoerder klapt 156 keer hetzelfde ritme. De tweede schuift in elke maat een tel op tegenover het gezamenlijke ritme van maat 1. Duidelijk, toch? Dergelijke ingewikkelde uitleg herkent iedere koorzanger die al minstens één productie met deCHORALE achter de rug heeft! De stemafgevaardigden zijn het intussen gewend om dit in begrijpelijke termen voor hun stemgroep om te zetten.

Paul Dinneweth over Clapping Music van Steve Reich: “Als de componist van het bestaan van deCHORALE geweten had, hij zou het voor 120 performers geschreven hebben in plaats van 2!”

De dirigent bekeek de partituur en bij de eerste oogopslag zag hij een volmaakte dubbelkorige ritme-oefening. Op het vlak van complexe harmonieën was zijn koor uitgeleerd maar op het vlak van metrum was er nog vooruitgang te boeken.

Tegelijk was dit een uitstekend opstapje om het ongebreidelde chaotische applaus van ons concertpubliek in wat ordelijker banen te leiden. Welke zichzelf respecterende dirigent zou niet zo’n strikt geritmeerde applausmachine verkiezen boven de gekende ongedisciplineerde staande ovaties? Het koor zou daarbij ondersteunend kunnen werken.

Nu wil het juist lukken dat de uitvoering van Clapping Music een droom van vele jaren is van de stemafgevaardigde van de tenoren. Zij is van mening dat de dirigent iets mag terugdoen voor de vele inspanningen die zij de tenoren heeft laten doen om de ritmes van Invictus feilloos onder de knie te krijgen. Met daarbij een onvoorwaardelijk respect voor de Engelse uitspraak, dit onder de onvermoeibare deskundige leiding van Marc L. (TP07) èn met hete aardappelen in de mond.

(Iedereen weet ook dat wij, tenoren, Marc vervolgens genereus ter beschikking gesteld hebben van het hele koor. Een klassiek voorbeeld van delen = vermenigvuldigen.)

Soms valt de droom van de ene samen met de ambities van de andere.

Lieve koorzangers, “Be prepared”. Zoals Baden Powell het de jeugd voorhield. Be prepared for clapping. Laat de rush op de metronooms beginnen.

Ann D’Haese

Beluister Clapping music (Steve Reich)